fbpx
Strona główna » Stracić twarz

Stracić twarz

przez An Anna Kang

Chiński literat Gu Hongming – 辜鸿铭 Gūhóngmíng, (1857 – 1928) był poliglotą znającym wspaniale angielski, niemiecki i francuski. Swobodnie posługiwał się również włoskim, starogreckim i łaciną, poza tym władał japońskim i malajskim. Eurydyta twierdził, że możemy odszyfrować charakter, osobowość i duszę człowieka poprzez jego słownictwo. Wierny idei konfucjańskiej mawiał, że jeśli nie znamy języka swego rozmówcy, nie możemy go poznać. Tak więc istnieje bliski związek między znajomością ludzi, obyczajów i języka.

%e9%9d%a2%e5%ad%90-1

Idiom stracić twarz ma istotne znaczenie w kulturze chińskiej

%e9%9d%a2%e5%ad%90-5

Miànzi najczęściej łączy się z ujemnymi konotacjami. Osoba „tracąca twarz” – 丢面子 diūmiànzi,  czuje się poważnie obrażona, jej autorytet jest podważony i honor naruszony.

Amerykański lingwista i misjonarz Arthur Henderson Smith (1845—1932) w swojej książce „Chinese Characteristics” będącej postrzeganiem zachodnimi oczami charakteru Chińczyków, mawia, że przywiązują oni wielką wagę do 面子 .

Chiński pisarz Lin Yutang (1895-1976), który tłumaczył chińską klasykę na angielski dodał:

 „Twarz Chińczyka może być umyta, ogolona, ofiarowana przyjacielowi (pomoc) lub sprzedana (zdrada), ale w żadnym wypadku Chińczyk nie powinien stracić twarzy.”

Widać więc, że znaczenie “twarzy” w języku chińskim jest bardzo istotne.

Honor

Pojęcie honoru w chińskiej kulturze zakłada uczciwość, szacunek i zaufanie we wszystkich dziedzinach. Podobnie szlachetność nie jest nikomu obca. Wyraz twarzy nie powinien przyciągać uwagi, powinno unikać się niedyskrecji i arogancji.

Chińscy uczniowie i studenci rzadko zadają pytania nauczycielom i wykładającym. Istnieje ryzyko, że nauczyciel nie będzie mógł odpowiedzieć i wówczas „straci twarz”. System nauczania również nie jest przez nich poddawany krytyce. „Stracić twarz” istnieje we wszystkich kategoriach socjalnych i w każdym wieku.

Krzysztof Benedykciński jest entuzjastą technologii internetowych, blogerem i zamiłowanym wspinaczem. Spędził wiele lat w Chinach i mimo powrotu do Polski, cały czas stara się zrozumieć chińską mentalność.

Podzielam jego obserwacje dotyczące sytuacji, kiedy Chińczyk może stracić twarz:

  • znalezienie się w niestosownej sytuacji
  • nieodpowiednie zachowanie
  • okazanie słabości
  • popełnienie wykroczenia
  • przyznanie się do błędu
  • niewiedza
  • nieokazanie pomocy
  • odmowa otrzymanej pomocy
  • nieprzyjęcie prezentu

W niektórych powiedzeniach francuskich spotykam również słowo „twarz”. Gdy Chińczycy używają słowa „twarz”, Francuzi używają słowa „nos”. Jeśli ktoś jest niezadowolony, ma ponurą minę, Chińczycy mówią, że ma „długą twarz”, podczas gdy Francuzi mówią, że „krzywi nos”.

Innym przykładem jest  „zasłonić twarz” , co oznacza nie widzieć rzeczywistości. Francuski słownik „Le Grand Robert” nominujący słowo „twarz”, poucza nas o etymologii słowa „twarz” będącą wiernym tłumaczeniem z chińskiego na francuski po „Wojnach Opiumowych” w połowie XIX wieku.

W  1844 roku odbyły się negocjacje chińsko – francuskie zakończone traktatem Huangpu (黄埔 条约). Traktat dał Francuzom korzyści handlowe, podobne jakimi cieszyli się Anglicy na mocy traktatu nankińskiego z 1842 roku, zawartego w następstwie klęski Chin po I. wojnie opiumowej. Rząd Qing miał poczucie „utraty twarzy” akceptując uprawnienia obejmujące otwarcie pięciu portów dla francuskiego handlu i eksterytorialne przywileje dla obywateli francuskich w Chinach.

Termin „stracić twarz” został przygarnięty przez Francuzów, którzy uprzednio nie rozumieli niniejszego idiomu, myśląc że Chińczycy rzeczywiście „utracili twarz”.

Narzuca się wniosek, że w dwóch językach często używa się różnych słów mających oznaczać tę samą ideę. Aby zrozumieć ukryty sens zawarty w  wyrażeniach idiomatycznych jest ważne, aby mieć pewną wiedzę na temat historii i kultury narodów. Podobnie jest z poznaniem charakteru człowieka, trzeba znać jego język.

Gu Hongming miał rację!

Komentarze

Może Ci się spodobać

Strona korzysta z plików cookies. Więcej informacji w polityce prywatności. Akceptuję Czytaj więcej